İstenmeyen SMS Kâbusundan Kurtulmak – I

İstenmeyen SMS Kâbusundan Kurtulmak – I

İstenmeyen SMS Kabusundan Kurtulmak – I (İstenmeyen SMS Nedir? SMS Hayatımıza Nasıl Girdi?)

10780
İstenmeyen SMS'ler kabus gibi olabiliyor

Mobil telefonların hayatımıza girmesinden kısa bir süre sonra hayatımızı kolaylaştıran bir hizmetle tanıştık: SMS (Short Message Service). Kısa Mesaj Hizmeti  olarak adlandırılan bu hizmet sayesinde birini aramak yerine bazen kısa mesaj göndererek hızlıca amacımıza ulaşıyorduk. Elbette bu hizmeti ilk dönemlerde sadece mobil operatörler sunuyordu ve bir ticari reklam kanalı haline gelmemişti. Ancak yıllar geçtikçe telefonlarımızın yeni bir kabusu oldu: İstenmeyen SMS

Peki ne oldu da SMS’ler telefonlarımıza çılgınca yağmaya başladı ve bizi bir kâbusun içine soktu?

Bu sorunun cevabı bir tane değil. Önce şunu bir düşünelim. Sadece SMS değil, mobil çağın hayatımızı kolaylaştırdığı ya da bizi eğlendiren her bir köşesinde ticari iletilerin ve reklamların girdabında boğuluyor gibi oluyoruz.

Mesela Youtube’dan zevkle kedi videoları izlediğiniz zamanları düşünün ya da ihtiyacınız olan bir programı indirmeniz gerektiğinde en popüler indirme sitenize gidip aradığınızı anında “download” ettiğiniz zamanları… Peki ya şimdi? Youtube’da çocuğumuza eğitici bir videoyu bile izlettirmek için ne çileler çekiyoruz. Ya da bir MP3 oynatıcı indirene kadar geriye doğru sayan sayılar…

2-marketingplaylists-contentmktg-jpg874108500
Teknolojinin her köşe başında reklamlar bizi bekliyor

Kabul edelim ya da etmeyelim, teknoloji ilerleyip mobilite yaygınlaştıkça, reklam okları için ticari ürünlere daha da yaklaşan hedef tahtaları olacağız.

SMS konusuna geri dönecek olursak, yukarıda anlattığımız her şey SMS dünyasında da gerçekleşti. Mobil telefon kullanan kişi sayısı arttıkça SMS’in kullanımı yaygınlaştı. Ürün ve hizmetlerini tanıtmak isteyenler bir aydınlanma yaşadı: Ticari SMS’ler.

3-sms1
Telefonlarımıza her gün onlarca istenmeyen SMS gelebiliyor

Nasıl yaygınlaştı bu İstenmeyen SMS

SMS’in Türkiye’de yaygınlaşma sürecine yüzeysel olarak bir bakmakta yarar var.

Turkcell ve Telsim’in 1994 yılında GSM hizmeti vermeye başlamasından bir yıl sonra, yani 1995’te ilk SMS’ler Türkiye’de cep telefonları ile buluşmaya başladı.

4-bxvvlywicaax2jy
Turkcell’in SMS’i tanıtan reklamı – Yıl 1995

İlk kullanıldığı yıllarda birim SMS ücretleri pek de ucuz olmadığından özel durumlar için tercih ediliyordu. SMS yaygınlaştıkça birim SMS ücretleri düştü, ücretler düştükçe de hayatımıza “10.000 SMS 10 TL” gibi kavramlar girmeye başladı.  Mobil geniş bant internetin, dolayısıyla da anlık mesajlaşma uygulamalarının (Whatsapp,Viber vb.) henüz hayal olduğu bu dönemde, özellikle gençleri hedef alan kampanyalar artmıştı. Gençler adeta birbirlerinin seslerini duymuyor sadece SMS ile yazışıyordu (gerçi bugün de pek farklı değil, sadece teknoloji farklı). T9 klavye ile tanışan gençler artık daha hızlı yazışmaya ve 160 karakter sınırına isyan etmeye başlamıştı.

Tüm bu gelişmeler devam ederken, başta Türk Telekom olmak üzere sabit telekomünikasyon şirketleri de dünyadaki gelişmelere uyarak SMS hizmetlerini sunmak istedi. Bu istekleri Türkiye’deki otorite olan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından kabul edildi. 2010 yılında SMS hizmetlerinin GSM şirketleri haricindeki sabit ve sanal operatörler tarafından da sunabileceğine yönelik karar alındı.

5-kurulkarari
BTK’nın SMS’e yönelik kararı

Merhaba Toplu SMS!

Toplu SMS kavramı ise Türkiye’de 2010 yılında hayatımıza girdi ve alış-veriş yaptığımız yapmadığımız tüm şirketler bizi SMS yağmuruna tutmaya başladılar. Şirketler bize ait telefon numarası bilgilerini başka şirketlerle paylaşmaya hatta bu bilgileri toplu olarak satmaya bile başladı (“numaramı nereden buluyorlar” sorusunun yanıtı bu olsa gerek).

Bu tarihten itibaren toplu SMS hizmetine odaklı şirket sayısı hızla artmaya başladı. 1995’te 3 şirket SMS hizmeti sunabilirken 2014 yılında SMS hizmeti sunmak üzere yetkili 400’ün üzerinde şirket bulunuyordu.

Toplu SMS Siteleri

Şirketler hizmet sunan operatörün internet sitesinde kendine ait hesaba giriş yapıyor, SMS göndereceği numaraları bir Excel ya da benzeri dosyadan seçiyor (ki milyon adetlere kadar veri çekilebilir) ve gönder tuşuna basıyorlar. Milyonlarca SMS Türkiye’nin dört bir yanına dakikalar içerisinde yayılıyor. İşte toplu SMS denmesindeki hikmet bu.
6-arayuz
Bir toplu SMS gönderme yazılımının arayüzü

Yalnızca ticari amaçlarla gönderilen SMS’ler değil, seçim dönemlerinde siyasiler tarafından gönderilen SMS’ler de bu toplu SMS kabusuna katılmaya başlayınca şikayetler çığ gibi yağmaya başlayacaktı ama nereye?

Bu çılgınlıktan bıkan aboneler, şikayetlerini nereye yapacağını dahi bilemiyorlardı. BTK’ya, Gümrük ve Ticaret Bakanlığına hatta Savcılıklara suç duyurusu olarak bile şikayetler akmaya başladı. Ancak mevzuat eksikliğinden dolayı şikayetler çoğunlukla havada kalıyordu. Telefonunuza gelen SMS’in kim ya da kimler tarafından gönderildiğinin dahi bilinmediği durumlar söz konusu olabiliyordu (bu nasıl olabilir diyenler olursa, bu konu için ayrı bir yazı gerekir diyebilirim).

mevzuat
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile BTK SMS konusunda düzenlemeler yaptı

Mevzuat Eksikliği Gideriliyor

Nihayet 2015 yılında Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile BTK ayrı ayrı çıkardıkları Yönetmeliklerle istenmeyen ticari iletilere yönelik (SMS, e-posta vb.) düzenleme yaptılar. Operatörlerin, iletiyi gönderecek ticari şirketlerin, daha doğrusu tüm toplu göndericilerin bu iletileri gönderme usulleri koşullara bağlandı. Şikâyet sitemleri kuruldu, cezai yaptırımların usulleri belirlendi.

Yapılan düzenlemelere rağmen bu konudaki şikayetler bitmiş değil.

Tüketicilere gönderilen istenmeyen SMS’lere yönelik yapılan düzenlemeler, operatörlerin istenmeyen SMS’lerdeki rolü ve şikayetlerin nereye nasıl yapılacağı hakkında bilgileri ikinci yazımızda bulabilirsiniz.

İstenmeyen SMS Kabusundan Kurtulmak – II

BİR CEVAP BIRAK