Adil Kullanım Kotası (AKK) kalkıyor mu?-2

Adil Kullanım Kotası (AKK) kalkıyor mu?-2

Yazı Dizimizin 2. Bölümü

10658
Adil Kullanım Kotası (AKK) Kalkıyor Mu? -2

2.BÖLÜM

Önceki bölümde (1.Bölüme buradan ulaşabilirsiniz) AKN nedir (adil kullanım noktası ne demek), AKK(AKN) tartışmaları nasıl başladı, İnternet Servis Sağlayıcılar neden AKK uyguluyor sorularına cevap aramıştık. Son olarak konunun muhatabı olan BTK’nın tutumu ile kamuoyu görüşüne çıktığı taslakta öne çıkan maddeler üzerinden AKN ne zaman kalkacak sorusunun cevabını aramıştık. Aslında 1. Bölümde birçok yayında AKN kalkıyor, AKN olmayan internet ve AKN kaldırma işleminin başladığı haberlerinin doğru olmadığını bahsetmeye çalışmıştık.

Yazı dizimizin 2.bölümünde ise, AKK’nın dünya ve Türkiye uygulamalarına ve en çok kullanılan 50 GB AKK’lı paketle neler yapabilip neler yapamayacağımızı anlatacağız.

AKK’ya İlişkin Dünyada Durum Nasıl?

Adil Kullanım Kotası (AKK) uygulaması hakkında dünya uygulamalarına bakıldığında bu uygulamanın diğer ülkelerde aslında pek gördüğümüz bir uygulama olmadığını söyleyebiliriz. Ancak sadece sınırlı sayıda bazı ülkelerde farklı adlar altında benzer sınırlama yönetimlerinin kullanıldığını görmekteyiz.Bu yönüyle internette dolaşan bazı ülkelerin AKK uygulamadıklarına yönelik açıklamaların genelde doğru ancak biraz eksik bilgiye dayalı olduğunu düşünüyoruz.

1-dunyada-internet
Dünyada İnternet

Konuya ilişkin olarak ABD’nin BTK’sı diyebileceğimiz FCC’nin 2016 yılında yayımladığı ülke örneklerini gösteren raporda bu durumu görmek mümkün. (bakınız:https://www.fcc.gov/document/fifth-international-broadband-data-report)

Avrupa:

Söz konusu raporu incelediğinizde; en çok örnek aldığımız Avrupa ülkelerinde AKK’nın neredeyse hiç uygulanmadığını yalnızca birkaç pakette 350-450 GB gibi yüksek AKK seviyelerine sahip paketlerin bulunduğunu görebilirsiniz.

Yani Avrupa’da adil kullanım kotası olmayan tarife yada adil kullanım kotası olmayan internet gibi bir taleple karşılaşmazsınız. Ayrıca Avrupa’da AKK(AKN), adil kullanım kotası kalktı mı, adil kullanım kotası kaldırma gibi haberler de bulamazsınız. Bu yüzden Avrupa’lıların ay sonu için adil kullanım kotası sorgulama diye dertleri de bulunmuyor.

Sadece kıtaya uzak durumda bir ada ülkesi olan İzlanda’da AKK uygulandığını söyleyebiliriz. Ancak İzlanda coğrafi konumu nedeniyle altyapı maliyetleri yüksek olan uç bir örnek olarak kalır. Yine ülkemizle coğrafi konumu Amerika ve Avrupa’daki sunuculara neredeyse eşit mesafede olan komşu ülkelerin (Bulgaristan, Romanya) AKK uygulamadığını görüyoruz. Dolayısıyla tüketicilerin bu noktada verdikleri örneklerin haklı olduğu anlaşılıyor.

Amerika:

ABD ve Kanada da ise AKK’sız paketlerin daha çok görüldüğü, var olan AKK’lı paketlerin ise kotalarının oldukça yüksek yani 450-500 GB seviyelerinde olduğu görülmektedir. Ayrıca Amerika kıtasındaki gelişmemiş bazı ülkelerde bile AKK’nın uygulanmadığı görülmektedir.

Japonya ve Kore gibi ülkelerde AKK’nın  konuşulması bile abesle iştigal olur. Zira AKK diye bir şey gündemde yok.

Ülkemizin hakkını yemeyelim ve Hindistan’da AKK’nın uygulandığını söyleyelim. Ancak 1 Milyara yakın nüfusu ve farklı sosyal yapısı düşünüldüğünde Hindistan ülkemiz için referans alınacak doğru bir örnek olmayacaktır. Ayrıca ilginç bir şekilde Avustralya ve Yeni Zelanda’da ki AKK uygulamasının da bize benzediğini söylemek mümkün. Ancak bu ülkelerin Amerika ve Avrupa’daki sunuculara olan uzaklığı düşünülecek olursa altyapı maliyetlerinin ne kadar yüksek olabileceği de anlaşılabilir. Yani bu ülkelerdeki AKN uygulaması bir nevi mazur görülebilir.

Ancak ülkemizin coğrafi konumu düşünüldüğünde böyle bir uygulamanın mantıklı bir izahının olmadığını düşünüyoruz.

Mobil İnternet

Öte yandan BTK’nın cepten internet yani mobil tarafta da bir düzenleme arayışı içerisinde olduğu görülmekte. Diğer ülkelerde, örneğin Avrupa ülkelerinde AKN uygulamasının Bilgisayardan İnternet veya Mobilden İnternet şeklinde uygulandığını görmek mümkün. Ancak bizde böyle bir ayrım olmadığı için ülkemize benzeyen ülke bulmak güç. Bu yönüyle fazla örneği olmayan ülkeyiz.

Ayrıca bu konuda ciddi anlamda tüketicilerin düzenleme istediklerini düşünmüyoruz.

16-mobil-1
Mobil İnternet

Özetle; dünyada bu konu hakkında mustarip olan bizden başka ülke yok desek yanlış olmaz. Çünkü özellikle gelişmiş ülkeler AKK diye bir konuyu değil internetin herkese açık ve tarafsız bir şekilde nasıl verilebileceğini, herkesin internete eşit ve hiçbir engel olmadan erişmesi gerektiğini daha çok tartışmakta. Avrupa ve ABD’deki uygulamalar hem şebeke tarafsızlığı (net neutrality) hem de ödemeli ücretler (zero raiting) kapsamında sıkı kurallara bağlanmış. Bu yönüyle de kullanıcıların lehine uygulamalar teşvik edilmekte.Bizde ise bu konuları konuşmak için çok ekmek yememiz gerekmekte.

AKK’ya İlişkin Türkiye’de Durum Nasıl?

Peki dünyada durum böyleyken ülkemizde AKK uygulamasında durum nasıl? Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de son yıllarda telefon, tablet, smart tv vb. internete bağlanan cihazların sayısının ve görüntü kalitelerinin artmasıyla son kullanıcıların data kullanımı büyük miktarda artmıştır. Ayrıca youtube gibi içerik sağlayıcılar hizmetlerini 4K gibi yüksek çözünürlüklü videolara dönüştürmüşler ve artık 8K videolar tartışılmakta. Ayrıca bu sebeplerle internet kullanıcılarının alışkanlıkları da değişerek yüksek hız ve data talebi ortaya çıkmıştır. Türkiye’nin genç nüfusuyla bu profile çok yatkın olduğunu söyleyebiliriz.

2-turkiyede-internet
Türkiye’de AKK

Bu iddiamızı BTK tarafından yayımlanan 2016 yılı ikinci çeyrek Pazar Verileri raporu desteklemektedir.(Bakınız:http://www.btk.gov.tr/File/?path=ROOT%2f1%2fDocuments%2fSayfalar%2fPazar_Verileri%2f2016-Q2.pdf )

Söz konusu raporun internet abonelerinin dağılımı başlıklı tablosunu aşağıda bulabilirsiniz.

3-yillik-buyume
İnternet Abone Sayısı

Yukarıdaki tabloya göre geçen yıla oranla sabit internet abone sayıları ciddi miktarlarda artmış.

Peki internet hızlarında değişiklik olmuş mu?

Aşağıdaki grafiği geçen yılki grafikle karşılaştırdığımızda internet hız ortalamalarının da arttığını görüyoruz.

4-hiz-grafigi
Hız Dağılımı

Yukarıda yer alan grafiğe göre sabit genişbant internet abonelerinin % 70,2’sinin 10 Mbps- 30 Mbps, % 15,6’sının ise 4 Mbps- 8 Mbps aralığındaki erişim hızlarını kullandıkları görülmektedir. Ayrıca 10 Mbps- 30 Mbps hız aralığı kullanıcı oranının geçen yıl % 58,1’den % 70,2’ye çıktığını hemen belirtelim.

Yüksek hızlara olan talebin artması doğal olarak bu kullanıcıların daha fazla data kullanmasına sebep olmaktadır. Zaten şikayetlerde yüksek hızdan dolayı fazla data tüketmekten ve bu hıza uygun data seviyesinin olmamasından kaynaklanmakta.

Özetle; bu tablo ve grafikten anlayacağımız şu:

Hem internet abone sayısı hem de kullanıcıların hızları artmış. Ancak AKN’li paketlerin ne AKN sonrası hızlarında nede AKN seviyelerinde (50 GB vs.) artış olmamış.

Peki AKK uygulamasında değişiklik var mı?

-Maalesef yok.

En çarpıcı ve kullanıcıların talebinin ne kadar haklı olduğunu gösteren bir diğer örnek ise yine aynı rapordan geliyor.

Aşağıdaki abone başına aylık ortalama kullanım miktarı tablosunu dikkatle incelemenizi öneriyoruz.

5-gb-ortalama
Abone Başına Aylık Ortalama Data Kullanım Miktarı

Yukarıdaki tablo incelendiğinde kişi başı aylık ortalama kullanımın 65 GB olduğu görülmektedir. Ülkemizdeki kullanıcıların genel olarak AKK’sı 50 GB olan paketleri tercih ettikleri düşünülecek olursa bu oranın artık yetmediği net olarak ortaya çıkmaktadır. Ayrıca söz konusu 65 GB ortalaması AKK’ya ulaşıldıktan sonra 3 Mbps erişim hızı ile yakalanan değerdir. Demek ki 3 Mbps erişim hızı ile değil de daha yüksek bir hız ile devam edilse daha fazla data tüketilecek.

Özetle; internet kullanıcılarının her ay ortalama data kullanımları artmakta ve bu durum gerçekten beklemeye tahammülü olmayan bir noktaya gelmiş durumdadır.

Teknik Olarak 50 GB AKK Değerlendirmesi

Yukarıdaki bölümde ülkemiz kullanıcılarının genel olarak 50 GB AKK’lı paketleri tercih ettiklerini ifade etmiştik. Peki 50 GB AKK’lı paketle bir ay boyunca neler yapabilir?

6-akn-terazi
AKK
  • Günde 150 dakika yüksek kaliteli video izlediğinizde, ayda yaklaşık 22 GB kota harcamış olursunuz.
  • Büyük bir kullanıcı kitlesi olan 1 adet GTA 5’i indirmek yaklaşık 60 GB. Ayrıca online 6 saat oynarsanız 30 günde ortalama 45 GB demek. Diğer oyunların hesaplamasını oyun severlere bırakalım.
  • Youtube’da artık 4k videolar bol miktarda bulunduğu için burada da AKN seviyenizi aşmak çok fazla vakit almayacaktır.
  • İnternetten 1080p,720p kalitesinde film izlerseniz yaklaşık 10 ila 15 saatte 50 GB’ı doldurabilirsiniz.
  • Bir evde bulunan telefon, tablet, smart tv vs. gibi akıllı cihazların sayısının artması ile 50 GB’ı rahatlıkla doldurabilirsiniz.
  • Sosyal medya, video haber, sayfa görüntüleme vs. işlemler de cabası.
  • Son olarak ülkemizde kişi başı aylık ortalama kullanımın 65 GB olduğunu hatırlatalım.
  • Yada isterseniz kendi kotanızı yukarıdaki gibi BTK’nın veri hesaplayıcı programından http://veri-hesaplayici.btk.gov.tr/ bizzat kendiniz hesaplayabilirsiniz.

    7-btk-veri-hesaplayici
    BTK Veri Hesaplayıcı

2.Bölümün Sonu

Not: Yazı dizimizin 3 üncü ve son bölümünde ise BTK’nın kamuoyu görüşüne açtığı taslak üzerinden görüş ve önerilerimizi maddeler halinde sunacağız.

BİR CEVAP BIRAK